GİRİŞ
📢 BU REHBER YALNIZCA MÜVEKKİLLER İÇİN BASILMIŞTIR.
📌 3. KİŞİLERLE PAYLAŞILAMAZ, REKLAM AMAÇLI KULLANILAMAZ.
📌 FİKRİ VE SINAİ HAKLARI AV. ONUR PUĞ’A AİTTİR.
İşbu rehber, 2025 itibari ile iş hukukuyla ilgili en temel ve güncel bilgileri içermektedir. İşçi ve işveren hakları, fesih süreçleri, ihtarname, delil toplama, arabuluculuk ve dava aşamaları gibi konuları anlaşılır bir dille ve hukuki çerçevede sunmayı amaçlamaktadır. Özellikle işçiler açısından, İş davalarında izlenmesi gereken yolları netleştirmek ve müvekkillerimizin hak kaybı yaşamasını önlemek için hazırlanmıştır.
📌 Bu rehber yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Her olayın kendine özgü hukuki değerlendirmesi farklı olabilir. Somut olayınıza uygun hukuki destek için avukatınızla iletişime geçiniz.
📖 İÇİNDEKİLER
1️⃣ Geçerli Nedenle Fesih Nedir? (Sayfa 4)
2️⃣ Haklı Nedenle Fesih Nedir? (Sayfa 4)
3️⃣ İhbar Süresi Nedir?(Sayfa 4)
4️⃣ İhtar Nedir?(Sayfa 5)
5️⃣ Vekâlet Nedir?(Sayfa 5)
6️⃣ Önce Arabulucuya Gitmek Zorunlu mu?(Sayfa 6)
7️⃣ Arabulucuda Anlaşma Sağlanmazsa Ne Olur?(Sayfa 6)
8️⃣ Arabulucuda Anlaşma Sağlanırsa Ne Olur?(Sayfa 6)
9️⃣ Dava Harçları ve Masrafları (2025)(Sayfa 6)
🔟 İş Davaları Ne Kadar Sürer?(Sayfa 7)
1️⃣1️⃣ Hangi Dosyalar Yargıtay’a Gider?(Sayfa 7)
1️⃣2️⃣ Şahit ve Deliller(Sayfa 7)
1️⃣3️⃣ İnternet ve Tanıdıklara Kanmamak(Sayfa 8)
1️⃣4️⃣ İşçi Lehine Yorum İlkesi (Sayfa 8)
1️⃣5️⃣ Sonuç: (Sayfa 8)
Geçerli Nedenle Fesih Nedir?
" Hukuki Tanım: İşçinin, İş Kanunu’nun 17. maddesi kapsamında işyerindeki objektif, makul ve geçerli sebepler nedeniyle iş sözleşmesini feshetmesi ve ihbar süresi sonunda işten ayrılmasıdır.
" Pratik Tanım: İşçinin, işten ayrılma nedenleri haklı neden kadar ağır olmasa da, işyerinde çalışmaya devam etmesi artık mantıklı değilse iş sözleşmesini feshetmesine “geçerli nedenle fesih” denir. Ancak ihbar süresine uymak gerekir.
Haklı Nedenle Fesih Nedir?
" Hukuki Tanım: İş Kanunu’nun 24. maddesi kapsamında, işçinin sağlık, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık veya zorlayıcı nedenler nedeniyle derhal fesih hakkını kullanmasıdır. İşçi, ihbar süresi beklemeden işten ayrılabilir ve kıdem tazminatı talep edebilir.
" Pratik Tanım: İşveren maaşı ödemezse, işçiye kötü davranırsa, haksız ceza verirse, mobbing yaparsa, işçi için sağlıksız bir ortam oluşursa veya kanunda sayılı aykırı hallerden birini gerçekleştirirse işçi derhal işten ayrılabilir. Buna “haklı nedenle fesih” denir. İşçi için tazminat hakkı doğar
İhbar Süresi Nedir?
" Hukuki Tanım: İş Kanunu’nun 17. maddesi uyarınca iş sözleşmesinin feshedileceği önceden bildirilerek, karşı tarafın mağdur olmasını önlemek için belirlenen süredir.
" Pratik Tanım: İşçi veya işveren, iş sözleşmesini bitirmek isterse bunu önceden haber vermek zorundadır. İşçinin çalışma süresine göre değişen bu süreye “ihbar süresi” denir.
İhbar Süreleri:
• 0-6 ay kıdem: 2 hafta
• 6 ay - 1.5 yıl kıdem: 4 hafta
• 1.5 yıl - 3 yıl kıdem: 6 hafta
• 3 yıl ve üzeri kıdem: 8 hafta
İhbar süresine uyulmazsa ihbar tazminatı ödenmesi gerekir.
İhtar Nedir?
" İhtar: işçinin veya işverenin karşı tarafa resmî olarak bir bildirimde bulunması anlamına gelir. Genellikle noter aracılığıyla gönderilir ve tarihi, içeriği değiştirilmez şekilde kayda girer.
✔ İşçinin talebini resmîleştirir.
✔ İşvereni bilgilendirerek hukuki sürecin başladığını gösterir.
✔ Olası bir mahkemede işçinin elini güçlendirir.
✔ Dava açmadan önce işverenin uzlaşmasını sağlayabilir.
- Ne Yazılır? İşverenin ödemediği maaş, tazminat veya hakkınızı resmileştirmek ve kanıt oluşturmak için talepleriniz yazılır.
2025 İhtar Masrafı: 1.300TL - 7.000TL aralığında.
V-ekâlet Nedir?
- Avukatınıza sizi hangi konularda temsil etmesi için yetki verdiğinizin noter kanalı ile oluşturulan belgesidir.
- Vekâletname çıkarmak için noter masrafı: 1.100TL - 3.700TL aralığında.
Önce Arabulucuya Gitmek Zorunlu mu?
✅ Zorunlu Arabuluculuk Gerektiren Durumlar:
-Kıdem ve ihbar tazminatı
-Fazla mesai alacağı
-Maaş ve prim alacakları
-Yıllık izin ücreti
Yukarıdaki taleplerden birinin varlığı halinde, dava öncesi arabuluculuk başvurusu yapılması zorunludur.
✅ Arabulucuya Gitmeden Dava Açılır mı?
- Hayır. Zorunlu arabulucuya başvurmadan iş davası açılamaz.
- Arabulucuda anlaşma sağlanamazsa, arabuluculuk son tutanağı ile 2 hafta içinde dava açılabilir.
✅ Arabulucuda Anlaşma Sağlanırsa Ne Olur?
- Taraflar anlaştığında yeni bir dava açılamaz, özet ile konu kapanır.
- Avukat ile temsil edilindi ise, avukat vekâlet ücretine hak kazanır.(maalesef)
Dava Harçları ve Masrafları (2025)
- İlk Derece Mahkemesi Harcı: 2.000TL+
- İstinaf(Bölge Adliye Mahkemesi)Harcı:3.000TL +
- Yargıtay Harcı: 4.000TL+
- Dosya Masrafları + Tanık Ücretleri + Bilirkişi Giderleri: 5.000 - 20.000 TL (Tüm harçlar dava değerine göre değişkenlik gösterebilir.)
İş Davaları Ne Kadar Sürer?
- İlk Derece Mahkemesi: 8 - 24 ay
- İstinaf: 6 - 18 ay
- Yargıtay: 12 - 36 ay Süreler son yayınlanan hedef süre- iş yükü raporlarına göre hesaplanmıştır. Dava süresince tarafların katılımı, tebligat ve yargının iş yüküne göre değişiklik gösterebilir.
⏳ Toplam Süre (Yargıtay’a Gidilmediği Durumlarda):18- 30 ay
Hangi Dosyalar Yargıtay’a Gider?
- İşe iade davaları
- Tazminat ve işçilik alacakları (554.000TL ve üstü)
- Hizmet tespiti içeren davalar ve diğer sayılı davalar.
ŞAHİT VE DELİL HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER
- Kaç Şahit Gerekli?Minimum 2, idealde 3-4 şahit.
- Şahitlerin olaya doğrudan tanıklık etmiş olması önemlidir. (Görgüye dayalı)
- Delil Olarak Neler Kullanılabilir?
Yazılı deliller: İş sözleşmesi, maaş bordroları, ihtarname, e-posta yazışmaları,PDKS, İSG, hastane kayıtları, mesajlar ve diğer.
Tanık beyanları: İşyerindeki diğer çalışanların ifadeleri.
Yasal Ses ve video kayıtları: Gizlice alınmış kayıtlar mahkemede delil olarak kabul edilmeyebilir.
SGK kayıtları: İşverenin sigorta primlerini doğru yatırmadığı tespiti için
Banka hesap dökümleri: Maaş ödemeleri ve fazla mesai alacakları için.
İnternet ve Tanıdıklara Kanmamak.
- “Bir arkadaşımın arkadaşı duruşmada üstünü parçalamış, hâkim onu haklı bulmuş, davayı kazanmış” gibi şehir efsanelerine inanmayın.
- Ücretsiz forumlardaki rastgele yorumlara bakıp gaza gelmeyin. Hukuk, her olayın özel koşullarına göre değerlendirilir.
- “Kayınbiraderim aynı davadan açtı, hemen kazandı, ben de aynısını yapayım” demeyin. Davalar kişiye ve delillere göre sonuçlanır.
- Gazete haberi okudunuz, ‘İşçi artık milyonlarca TL alacak’ yazıyor. Hemen inanmayın, Resmî Gazete’yi kontrol edin.
- İnternette iş davası yazdınız, karşınıza “İşçi davalarını kazanıyorum” diye ilan veren bir avukat çıktı. İş bulmaya ihtiyacı olan avukat sizce gerçekten başarılı mı? Bir düşünün.
- Sosyal medyada çok takipçili bir avukat tam da sizin olaya uygun ve çok hoşunuza giden bir açıklama yaptı. Koşarak ona danışın ve kendinizi korumak için sözleşme yapın.
İşçi Lehine Yorum İlkesi (Interpretatio Pro Operario)
- Latince: Interpretatio Pro Operario
- İngilizce: Interpretation in Favor of the Worker
- Açıklama: İş hukukunda işçi genellikle zayıf taraf olarak kabul edilir. Bu nedenle tereddütlü veya yorum gerektiren durumlarda, mahkemeler işçinin lehine karar verir.
Ez cümle: eşitlik halinde işçi lehine yorum ilkesi hakimdir.
SONUÇ: Hiçbir dava önceden garanti edilemez; başarı, kanunları bilmek, delilleri doğru toplamak ve hukuki süreci kararlılıkla takip etmekten geçer. İşçi alacaklarıyla ilgili bir uyuşmazlıkta, soğukkanlı olmak, ani karar değişikliklerinden kaçınmak ve çevrenin etkisiyle hareket etmemek, hak kaybını önlemenin ve davada güçlü bir duruş sergilemenin en kritik unsurlarıdır. Unutmayın, hukuk sabır ve strateji gerektirir. AV.ONUR PUĞ
